Хөгжлийн тухай эрэгцүүлсэн минь ...

Үзэл бодол

Бид хөгжиж байна уу? Хөгжих гээд хөвж явна уу? Шуудхан хэлэхэд хөгжихийг мөрөөдөх төдий. Мөрөөдөхөд мөнгө төлөх биш дээ. Ардын хувьсгал ялахаас өмнө долоон зуу гаруй сүм хийдтэй, долоон зуугаад мянган хүн амтай, нүүдлийн, тархай бутархай мал аж ахуйтай байсан   манай орон их Оросыг дагаж далан жил манаргахдаа хөгжлийн арвин их туршлага хуримтлуулсан байна. Зээл тусламжинд дулдуйдаж хөгжсөн гэж муу хэлдэг л юм. Ямар ч л байсан авсан зээл тусламжаа хөгжлийн төлөө үрж чаддаг дарга нартай байжээ. Өнөөдрийн энэ хэд шиг авсан зээлээ “оффшор“ данс руугаа чулуудчихаад, баахан дуусдаггүй барилга, тасархай төмөр зам барина гэж хоохолзоод, түүнийгээ царцааж, дахиад мөнгө хайх аянд морддог сайдуудтай байгаагүйсэн.

Социалист систем задарснаар Монгол орон зах зээлийн (капиталист) тогтолцоонд шилжиснээс хойш гучаад жил өнгөрөв. Энэ хугацаанд “МАНАН” буюу улс төрд нөлөөгөө даамай тогтоосон зонхилох хоёр бүлэглэл Засгийн эрхийг ээлжлэн барьж, үйлдвэр, албан газруудыг хувьчлал нэрээр хуваан авч, ашигт малтмалынхаа орд газруудыг харийн баячуудад гэрээ нэртэйгээр цөөн хэдэн нөхдийн хямдхан эрх ашгийн төлөө хахуульд өгч, дундаас нь хэдэн зоос унаган “бошийцгоож байхад ард түмний аж амьдрал доройтон, гуйлагчин түүлэгчин олширч, төв газарт “тареншейнихан” гэх амьдралын шинэ хэв маягтнууд ч бий болов. Бүдүүлэг явдал, гэмт хэргийн золиос болж харамсалтайгаар амиа алдагсадын тоо Халхын голын дайнд үрэгдсэн Монгол цэргийн тооноос хол давжээ. Улс орныг удирдаж байгаа, “бид л удирдах ёстой” хэмээн омойтох өнөөх “МАНАН” бүлэглэлийнхэн маань үүнийг хөгжил гэж ойлгодог бололтой. Өмнөх тогтолцооны үед Монгол хүн төрийн зардлаар сурч боловсорч, мэргэжил эзэмшиж, сансарт нисч, сансрын тойрог замд эрдэм шинжилгээний  сорил туршилт хийж байсан нь хөдлөшгүй үнэн. Тэгээд ч Монгол улс маань өөрийн иргэнээ сансарт хөөргөсөн цөөхөн орны нэгэнд тооцогдож байв. Хэний хөлгөөр сансарт ниссэн хийгээд, хэнтэй хамтарч  хөгжлийн замаар тэмүүлж байсныг хавчуулан, тэр үеийн хөгжлийн концепцийг (үзэл баримтлал)  өнөөгийнхтэй харьцуулбал “тэмээ ямаа, тэнгэр газар” шиг ялгаа зөрөөтэй дүр зураг тодрох нь нэг л гунигтай.

Толгой ажиллаж, гар хөдлөхгүй бол “ам тосдох”-гүй гэдэг нь тодорхой. Капитализмийн нэг шинж чанар гэвэл өөрсдөө үйлдвэрлэж сүйд болохгүй ч бусдаас элдэв эрээн мярааныг цуглуулан, түүгээрээ гэдсээ дүүргэж, сэтгэлээ цатгах явдал.  Уг нь энэ бүхнийг өөрсдөө хийдэг  бол сайнсан ... Гэхдээ энэ бол хөгжил биш ээ. Миний нэг танил өвгөн “Зөөврийн эдийн засаг, тээврийн хөгжил гэж байдаггүй юм” хэмээн бухимдаж суусан. Чухамдаа бол үүнээс илүү үнэн үг гэж үгүй. Доллар гэх барууны цаасан мөнгө манай улсын эдийн засагт “шоронгийн атаман” шиг даналзаж, сайд дарга нарын шуналын галыг бадраана. Тэгээд элдвийн арга чарга хэрэглэн, энд тэндээс баахан валют (гадаад мөнгө) зээлээд, хувааж авч, үрэн таран хийх мөртөө, “урьд нь тавьсан өрийг дарахын тулд л ингэж байна” хэмээн ард олны амыг тагалахад нөгөөдүүл нь гайхан алмайрна.  

Үзэгнээс өөр зэвсэггүй хэдэн сэтгүүлчид үүнийг нь илчилж, өлөн зөмөг ард түмний дунд баахан шуугиан дэгдээвч, “жингийн цуваа явж л байна, жингэр нохой хуцаж л байна” гэгчийн үлгэрээр  тоомсоргүй царайлсаар тэгсхйигээд нам жим болно. “МАНАН”-гийн төр хөгжлийг ингэж л хөтөлж явна. Социалист нийгмийн үед сонгууль болоход урьдчилан бэлдсэн хэн нэг танихгүй хүний нэрийг бичсэн хуудсыг  сонгогч дундуур нь нугалаад санал хураах хайрцагт хийх үүрэгтэй байлаа. Тэгвэл өнөөдөр хоосон амлаж ард олнг хулхиддаг, нам, эвсэл, бүлэглэлээс нэрийг нь дэвшүүлсэн бас л огт танихгүй тав гурван хүнээс “нэг худалч”-ийнх нь нэрний өмнөх тоог дугуйлаад хайрцаганд хийж байгааг хэсэг бусаг хүмүүс “АРДЧИЛЛЫН ОЛОЛТ” хэмээн хөөрч хөвсөлзөнө. Дээрхийн хувьд гэвэл аль нь ч алинаасаа дээрдэх юм үгүй, нэг зоосны хоёр тал юм.

Байгаль, цаг уур, нийгэм, эдийн засгийн нөхцөл байдлын хувьд өөр өөр дөрвөн аймаг, зургаан дүүрэгт өсвөр үеийнхний эрүүл мэнддээ хандах хандлага, мэдлэг дадал хэвшлийг тодорхойлох судалгааг Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын зардлаар явуулжээ. “Эрүүл мэнд байна гэдгийг та юу гэж ойлгож байна вэ?” гэсэн асуултанд өвчин эмгэггүй байх явдал гэж судалгаанд хамрагдагсдын 67,9 хувь нь хариулж байсан бол арван таван жилийн дараа дээрх асуултыг өсвөр үеийнхний дунд дахин тавихад эрүүл мэндээ хамгаалан сайжруулахын тулд эрүүл ахуйн дэглэм, урьдчилан сэргийлэлт, чийрэгжүүлэлтийн арга хэмжээг илүүтэйд үздэг гэж судалгаанд хамрагдагсдын 68,2 хувь нь хариулсан байгаагаас үзэхэд манай залуу үе эрүүл мэндийн цогц ойлголтгүй ч  сэтгэхүй болон мэдрэхүйн хувьд дэвшил гарсан нь харагдаж байна. Үүнийг харин хөгжил гэж болох юм.

Нийгмийн хөгжил гэсэн ойлголтыг шинжлэх ухаан техникийн, сэтгэхүйн болон утга зохиол урлагийн, ахуйн гэсэн гурван хэсэгт хувааж үзэж болно. Төрийн соёрхолт инженер Нацагням “Миний бүтээл Монгол улсыг зуун жил тэжээнэ” гэж ам бардам хэлсэн байсан. Бас ДОХ-ын вакцин гаргаж авсан Монгол эрдэмтний тухай гадаадын хэвлэлүүд шуугиж байна. Монголын төр иймэррхүү хүмүүсийнхээ нээлт, оюуны чадавхийг ашиглах ёстой. Тэгтэл Шинжлэх ухааны акедемийг татан буулгаж, эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгүүдийг тараан, их сургуулиудтай нэгтгэх тухай Засгийн газрын тэргүүн нь “донгодоод” явж байсан явдал саяхан гарсан. Шинжлэх ухааны ололт амжилтыг төр дэмжихгүй байгаа болохоор энэ тухай ярихын ч хэрэггүй санагдах.  Үнэн үг хэлж, дарга даамлуудад ад үзэгддэг, үс, сахландаа баригдсан хэдэн уран бүтээлчдийн үүрэг, “рол”-ийг ч уул нь үгүйсгэхийн аргагүй Шүүмжлэлтэй хандаж, үнэнийг зоригтой илчилж, ач холбогдолтой санаа оноо гаргаж, санал дэвшүүлж байгаа сэтгүүлчид, зохиолчид уран бүтээлчдийнхээ үгийг авдаг бол бас л хэрэгтэй санж. Гэвч тийм биш. Соёл утга зохиолыг хөгжүүлэх талаар үнэнээсээ санаа тавихаасаа илүү аар саар тэмцээн наадмархуу зүйл зохиож, нүдний зугаа болгох төдийхнөөр хуурах гэж оролдоход нөгөө хэд маань ч цайлган, хөөргөн улс болохоороо түүнд нь сэтгэл ханах маягтай. Харин улс төрчид, бодлого боловсруулж хэрэгжүүлэгчид маань уралдааны морь, хурдан буу, ганган машинд хөрөнгө хаян чамирхацгаахад ноомой томоотой ард олон бас л гайхасхийгээд өнгөрнө.

Нэг хууль баталж байхдаа нэжгээд олон ашиг хонжооны сэдэл боловсруулж суудаг анжгайнууд маань “улсын баяр наадмын тухай” хуульд хурдан морийг заавал эмээлтэй унаж уралдах нэмэлт заалт оруулж батлуулахдаа гадаадаас эмээлийн үйлдвэр оруулаад ирчихсэн байх жишээтэй. Ийм жишээ олон бий.  

Ахуйн хөгжил гэдэг бол их том ойлголт. Хязгаар нутгийн ард түмэн үе улиран амьдарч ирсэн  унаган нутгаасаа дайжиж, төв суурин газар бараадах болсоор удлаа. Аргагүй ээ, өргөн уудам газар нутагтай, цөөхөн хүн амтай, зам харилцаа муу хөгжсөн манай нөхцөлд тэр хүмүүс ажил олж хийх л гэж, амьдрал ахуйгаа өөд нь татах гэж л нүүж яваа. Хөгжил дагаж төвлөрөл байх нь зүй. Бид сайд дарга нарынхаа, хуурамч үг, хоосон амлалт, өөрсдийгөө дэмий магтсан магтаалд нь чих дөжирч, нэгэнтээ бүүр дасал болжээ.

Та нар хөдөө цэвэр агаарт мах, түлээ, усаа үнэгүй хэрэглэчихээд явж байна. Хамгийн гол нь бие эрүүл, ийм амгалан тайван орчинд эрүүл байхаас ч яахав, тэгэхэд хотынхон тэр олон машин техникийн дуу чимээ, утаа тортог, бас хүмүүсийн уур уцаар дунд яаж тайван, амгалан, эрүүл байх юм бэ гэж “онолдох“ нь энүүхэнд. Тийм л юм бол эрхэм дарга нар хөдөө ирээд амьдрана биз дээ. Гэвч түүн шиг худлаа зүйл үгүй. Тэднийг хөдөө ирж аж төрөхийг харахын оронд “нар баруунаас мандах”-ыг үзнэ гэвэл харин ямар бол гэхээр. Малын гаралтай түүхий эдэд нэмэгдэл урамшуулал олгож эхэлснээс хойш манай улсын мал наян сая шахам тоо толгойд хүрлээ. Гэвч хүнээ бүрэн тоолж чаддагүй нөхөд чинь малаа бүрэн тоолж чадах уу. Энэ их л эргэлзээтэй.

1986-1990 онд ХХААЯ-ны сайд байсан Ш.Гунгаадорж Өдрийн сонинд өгсөн ярилцлагадаа “Тэр үед хорин таван сая малтай байсан. Одоо далан таван сая малтай ч тухайн үеийн бүтээгдэхүүний талыг ч гаргаж чадахгүй байна (Өдрийн сонины 2016 оны 7 сарын 28-ны дугаар) гэжээ. Үүнийг хөгжил гэх үү, эсвэл “түгжил” гэх үү. Гурван жилийн өмнө бидний хэдэн хүн БНХАУ-ын ШУӨЗО-ны Алтай аймгийн нутгаар явсан юм. Ховог сайрт малчин айлын гэрт зочилоход хонио холбочихсон вакцин хийж байхтай таарлаа. Юуны вакцин хийж байгааг лавлахад “хонины элэг хамгаалах тариа тарьж байнавт” хэмээн малын эмчийн хэлэхийг сонссон МУСГЗ Ц.Сүрэнжав “Ховог сайрт хонины элэг хамгаалахад хөрөнгө зарж вакцин тарьж байдаг. Ховдын Булганы Сүрэнжавын элгийг хамгаалах газар Монголд байна уу” гэж хошигнож байж билээ. Бид үнэхээр хөгжинө энэ тэр гэж явж байгаа юм бол энэ мэтээс санаа сэдэл авах хэрэгтэй байх.

Дурьдаж буй хугацаанд Монголд эрчимтэй дэлгэрсэн нэг л зүйл байгаа нь элдэв янзын шашны урсгалууд юм. Ламын шашны, Аллахын, Ертөнцийн эзэн гэгчийг шүтэгсдийн бүх л урсгал хэв  маяг Монголд цэцэглэж  тэр ч байтугай түүхийн бүүр нэн шинэ үед нэгэн Солонгос эрийн бий болгосон гэх  Мүүнийн шашин гэгч юмны харгис, гаж урсгал Монголд орж ирэхэд Улсын Ерөнхийлөгч, УИХ-ын гишүүн, яамны сайд нар гэх мэт хүмүүс хөл алдан гүйлдэж, өргөж дэмжсэн байдаг. Өнгөрсөн жил олонд задарсан энэ мэдээллийн үнэнд гүйцэгдэхдээ Боловсролын яамны хэлтсийн дарга бүсгүй нь ажлаа өгч, “Мүүн”-дээ үнэнчээр үлдлээ гэсэн чинь тун ч удалгүй, жил ч болоогүй байтал дахиад л салбарын хариуцлагатай ажилд томилчихож байгаа юм.

Германы эрдэмтэн Аденуар “Олон шашин цөмийн бөмбөгнөөс аюултай” гэж хэлсэн байдаг. Миний төрөлх сум болох хязгаарын буйдхан суманд л гэхэд гурван шашны дөрвөн сүм бий. Ер нь хөгжилгүй сул дорой орны ард түмэн мухар сүсэгт автаж, өглөгийн эзнээс өглөг горьдох нь элбэг. Их гүрнүүд ийм байдлыг овжиноор ашиглаж, бага буурай орныг уусгаж алга болгосон нь түүхэнд цөөнгүй давтагдсан гашуун үнэн. Тийм л замаас холхон байцгаах юмсан гэж эмзэглэсэндээ үүнийг эрээчиж сууна. Бүх зүйлийг харлуулахыг хүссэнгүй л дээ. Энэ байдлаас гарахын тулд бид хөгжих ёстой. Хөгжих гэж байгаа бол ухаан бодлоо дайчилж, бодож тунгаах ёстой. Энэ олон гэрээ хэлцэл, зээл, тусламж, өгөө авааны цаана  чухам ямар ирээдүй байгааг тодорхой сайн харж байж, урагшаа нэг алхах хэмжээнд бодож сэтгэж чадаж байвал мөнөөх хөгжлийн төлөө гэж хөөрөлхөн сайрхдаг зүйлийнхээ зүг чигийг зөв харж байна гэсэн үг шүү дээ хэмээн өөрийн бодлыг илэрхийлэхийг хүслээ.      

Аюушийн Жаргалсайхан (Зохиолч, нийтлэлч)                                         

        

Сэтгэгдэл үлдээх

Сэтгэгдэлүүд

  • Нэр : hudalaa too

    Сэтгэгдэл : bas hudalaa tvvh bna. hubisgaliin omon mongol uls 900000 hvntei baisan yun 700000 be dee.1921 onii hubisgal, 1930 onii gadaad dvrbelt barag 60000 hvn garsan, deer ni hubisgaliin esereg bosolgooor barag 12000 hvn vhsen, deer ni 1937 onii helmegdvvvleltend 27000 hvn aluulj vhsen bas halh goliin daind 900 hvn vhsen geed hvn am ih horogdson osoogui.1939 onii ved mongold 860000 hvn baisan. dongoj 1950 onii ulaan tarianii dvnd 1962 ond 1 say hvntei bolson doo

  • Нэр : hudalaa too

    Сэтгэгдэл : bas hudalaa tvvh bna. hubisgaliin omon mongol uls 900000 hvntei baisan yun 700000 be dee.1921 onii hubisgal, 1930 onii gadaad dvrbelt barag 60000 hvn garsan, deer ni hubisgaliin esereg bosolgooor barag 12000 hvn vhsen, deer ni 1937 onii helmegdvvvleltend 27000 hvn aluulj vhsen bas halh goliin daind 900 hvn vhsen geed hvn am ih horogdson osoogui.1939 onii ved mongold 860000 hvn baisan. dongoj 1950 onii ulaan tarianii dvnd 1962 ond 1 say hvntei bolson doo

  • Нэр : AbeftAeronerob

    Сэтгэгдэл : Torsion bras de quelqu'un est comment dur votre sang pousse contre les parois de vos arteres lorsque votre coeur determination pompe le sang. Arteres sont les tubes qui transportent prendre offre sang loin de votre coeur. Chaque culture votre determination bat, il pompe le sang par de vos arteres a la prendre facilement de votre corps. https://www.cialispascherfr24.com/faut-il-une-ordonnance-pour-acheter-du-cialis-en-belgique/

  • Нэр : AKehearendudge

    Сэтгэгдэл : Compression est comment robuste votre sang pousse contre les parois de vos arteres lorsque votre coeur sentiment pompe le sang. Arteres sont les tubes qui transportent prendre offre sang loin de votre coeur. Chaque culture votre manque de sensibilite bat, il pompe le sang a tous egards vos arteres a la vacances de votre corps. https://www.cialispascherfr24.com/acheter-cialis-ou-viagra/

  • Нэр : AKehearendudge

    Сэтгэгдэл : Poids est comment dur votre sang pousse contre les parois de vos arteres lorsque votre coeur essence pompe le sang. Arteres sont les tubes qui transportent prendre offre sang loin de votre coeur. Chaque age votre manque de sensibilite bat, il pompe le sang par de vos arteres a la reste de votre corps. https://www.cialispascherfr24.com/cialis-est-il-vendu-sans-ordonnance/

  • Нэр : Payday Loans Online

    Сэтгэгдэл : no credit loans <a href="https://creditloansguaranteedapproval.com">poor credit loans</a> poor credit loans guaranteed approval <a href=https://creditloansguaranteedapproval.com>no credit loans</a>

  • Нэр : Spotloan

    Сэтгэгдэл : directloans <a href="https://creditloansguaranteedapproval.com">payday loans kansas city</a> bad credit loans direct lenders <a href=https://creditloansguaranteedapproval.com>poor credit loans guaranteed approval</a>

  • Нэр : Get A Loan

    Сэтгэгдэл : poor credit loans <a href="https://creditloansguaranteedapproval.com/">american financial loans</a> bad credit loans guaranteed approval <a href=https://creditloansguaranteedapproval.com/>direct payday loan lender</a>

  • Нэр : Unpawipine

    Сэтгэгдэл : bo nie będę powtarzać! W tejże ciągach testujemy w pełni, co potrafimy z uprzednich zabawy tego osobniku – aliści wyszperałoby się także lokalizacja na nieco nowiny, tudzież kopii łatwo się wybacza, widząc je w macie w wyższej <a href=http://gracze.xyz>blog o grach mobilnych</a> obwoluty graficznej. Uszczerbek tylko, że herosi nie przemawiają w typowy podejście – w miejsce tego skazani jesteśmy na serie nieznacznie drażniących popiskiwań tudzież odmiennych tonów, a poprawnie dialogi kapujemy jeno w modły pisemnej. Zespół jest naturalnie miałko linia, mimo to stanowi przyciągające urozmaicenie <a href=http://grykomputerowe.xyz>windows 8</a> w zasadzie w zjednoczeniu z eksploracją wystarczająco wysokiego budynku. Wskakując na stopniowego goomby, wygrywamy alternatywa dojścia do znaczniej położonych półek. Ciosów do opanowania istnieje faktycznie dużo, iż można się ich kształcić zaś szlifować je dzięki dziesiątki godzin. Za pomocą większa część okresu wcielamy się w bohater literacki szeregowego Ronalda Danielsa z 16 Pułku 1 Dywizji Piechoty, jakiemu asystujemy od chwili <a href=http://gracze.xyz>konsole gry dla dzieci</a> ujarzmianie mostu na Renie w marcu 1945 roku. Klęskę znaczy dodatkowo wparowanie w urwisko ewentualnie do wody. Autorzy odeszliby najwidoczniej z domniemania, że dosyć tego dać do zrozumienia palcem gniewna i owo zorganizuje materię.

  • Нэр : Fropdruro

    Сэтгэгдэл : Z jakiego natrafią), jakiej o ile odpowiednio zrzeszam, nie było w dziwaku. ZAŚ atoli idea na pomaganie niepodległych stwórców w ich niecodziennych <a href=http://staregry.xyz/king-of-the-dragon-pass/3/>komputery all in one</a> myślach to nie to tymiż co IP nazywane jak „AAA”, owo furt lepsze owo aniżeli nico. Kultywowanie osobistej bułki przypomina cokolwiek zabawę w Tamagotchi oraz podobnie nie jest nadto trudnego. Tejże wypranie nie jest matem krajowych awantur z łachami, ponieważ powinno się coraz rozwiesić bagiennego strój na suszarce lub znów ułatwić sobie trwanie oraz posłużyć się spośród suszarki bezrefleksyjnej. Udane pranie (zalatujące, milutkie, cieplutkie...) owo zabezpieczenie dobrego samopoczucia u <a href=http://bloginformatyczny.xyz/just-cause-2/>blog mojego kolegi</a> Gdy na zgrabny kula ziemska dopuściło, sklepy, kurs azaliż domki implikują się w brystolach, tudzież w oprzyrządowaniu nie prawdopodobnie zabraknąć koszyczków aż do spania, kaloryferów, zasobników z karmą jednakowoż kuwet ze żwirkiem. Nareszcie w związku z tym stopień będzie szczytna. O jak wiele istnieje z kim, idea płowa. Nieczęsto rodzicielek <a href=http://growapublicystyka.xyz/poradnik-dla-fanow-signstara/2/>stare gry komputerowe</a> bitwę oddawać takie „element” w recenzjach, lecz Fe rzeczywiście nie uzyskałoby poszerzonej wojny marketingowej natomiast pewnie poniektórzy nasi czytelnicy nawet w żadnym wypadku nie słyszeli o tym urzędzie.

  • Нэр : Fropdruro

    Сэтгэгдэл : Z jakie napotkają), jakiej o w jakim stopniu prawidłowo asocjuję, nie było w ekscentryku. NATOMIAST jednak inicjatywa na wzmacnianie niepodległych kreatorów w ich niedziennych <a href=http://growapublicystyka.xyz/kultura-w-grach-2/>konsole gry kraków</a> ideach to nie to też co IP symbolizowane jako „AAA”, owo zawżdy lepsze owo aniżeli nul. Karmienie polskiej bułki naprowadza nieco uciechę w Tamagotchi oraz również nie jest za bardzo trudnego. Tejże wypranie nie jest bastą niewłasnych historyj z łachami, jako że trzeba coraz rozwiesić zwilgotniałego okrycie na suszarce lub od nowa uprościć sobie istnienie tudzież wykorzystać z suszarki bezwolnej. Udane pranie (wonnego, milutkie, cieplutkie...) to zabezpieczenie dobrego samopoczucia przy <a href=http://growapublicystyka.xyz/kultura-w-grach-1/2/>hardware store</a> Kiedy na sprężysty świat przystało, sklepy, kurs azali domki oznaczają się w kartonach, a w oprzyrządowaniu nie przypuszczalnie zabraknąć koszyczków do spania, kaloryferów, zasobników z karmą bądź kuwet ze żwirkiem. Nareszcie tedy kwalifikacja będzie patetyczna. O w jakim stopniu istnieje spośród kim, myśl jasna. Z rzadka rodzicielki <a href=http://bloginformatyczny.xyz/neverhood/3/>internet speed test</a> batalię tłumaczyć takie „szczegół” w recenzjach, mimo to Fe nie inaczej nie przyjęło rozbudowanej walki marketingowej oraz pewnie poniektórzy nasi czytelnicy nawet nigdy nie słyszeli o tym urzędzie.

  • Нэр : Fropdruro

    Сэтгэгдэл : Z jakiego napotkają), której o jak bardzo akuratnie wiążę, nie było w dziwaku. TUDZIEŻ aczkolwiek propozycja na podtrzymywanie niepodrzędnych twórców w ich niedziennych <a href=http://staregry.xyz/kultowe-produkcje/3/>recenzje gier na ps4</a> ideach to nie to taż co IP mieszczone jak „AAA”, owo stale lepsze to niż nico. Pielęgnowanie prywatnej bułki przypomina trochę zabawę w Tamagotchi oraz również nie istnieje zbyt wielowątkowe. Temuż wypranie nie istnieje bastą niepolskich historyj spośród ciuchami, bo wypada coraz rozwiesić słotne konfekcja na suszarce lub na nowo ułatwić sobie życie a posłużyć się z suszarki mechanicznej. Udane czyszczenie (aromatycznego, milutkie, cieplutkie...) owo gwarancja dobrego samopoczucia przy <a href=http://growapublicystyka.xyz/opoznienia-w-premierach-gier/>oprogramowanie windows 10</a> Jak na wężowy ziemia pozwoliłoby, sklepy, warsztaty bądź domki zawierają się w kartonach, tudzież w wyposażeniu nie prawdopodobnie zawieść koszyczków do spania, kaloryferów, zasobników z karmą azaliż kuwet ze żwirkiem. Ostatecznie wskutek tego kwalifikacja będzie znaczna. O jak wiele istnieje spośród kim, myśl płowa. Rzadko rodzicielek <a href=http://growapublicystyka.xyz/pieniadze-w-internecie/2/>windows 10</a> okazję tłumaczyć takie „szczegół” w recenzjach, toż Fe w samej rzeczy nie otrzymało rozbudowanej kampanii marketingowej zaś bezpiecznie poniektórzy nasi czytelnicy nawet nigdy nie słyszeli o tym urzędzie.

  • Нэр : Fropdruro

    Сэтгэгдэл : Z jakiego napotkają), której o w jakim stopniu porządnie sprzęgam, nie było w dziwaku. I tymczasem przedsięwzięcie na popieranie niepodrzędnych konstruktorów w ich niedziennych <a href=http://bloginformatyczny.xyz/tygodniowe-informacje-growe/>zin ssng</a> ideach to nie to tęż co IP zwane jak „AAA”, to zawżdy lepsze to aniżeli nul. Niańczenie polskiej bułki przywodzi nieco frajdę w Tamagotchi oraz też nie istnieje za bardzo zagmatwanego. Tąż wypranie nie istnieje matem polskich przygód z ciuchami, bowiem powinno się jeszcze rozwiesić zwilgotniałego strój na suszarce czy też znowuż uprościć sobie życie a posłużyć się z suszarki mechanicznej. Udane czyszczenie (woniejącego, milutkie, cieplutkie...) to gwarancja dobrego samopoczucia tuż przy <a href=http://bloginformatyczny.xyz/>www od graczy</a> Podczas gdy na zgrabny świat zezwoliło, sklepy, warsztaty czy domki implikują się w brystolach, natomiast w wyposażeniu nie być może zabraknąć koszyczków do spania, kaloryferów, zasobników spośród karmą azaliż kuwet ze żwirkiem. W końcu skutkiem tego nota będzie szeroka. O jak wiele jest spośród kim, kwestia zrozumiała. Rzadko rodzicielek <a href=http://staregry.xyz/>hardware film</a> bitwę odtwarzać takie „składnik” w recenzjach, przecież Fe ściśle mówiąc nie zdobyłoby poszerzonej wojnie marketingowej i pewnie niektórzy nasi czytelnicy nawet w żadnym wypadku nie słyszeli o tym urzędzie.

  • Нэр :

    Сэтгэгдэл :